Hittestress verlaagt de voeropname, melkproductie en pensgezondheid. Tijdig herkennen en maatregelen nemen voorkomt onnodige verliezen in de warme periode.

Geiten kunnen beter omgaan met periodes van warmte dan koeien, maar in geitenstallen is bij een gelijke buitentemperatuur de THI vaak hoger. De mate waarin een geit hittestress ervaart wordt bepaald door een combinatie van omgevingstemperatuur en luchtvochtigheid (de zogenaame Temperature Humidity Index (THI)). Praktijkonderzoek in hete zomers bij Nederlandse geitenhouders laat zien dat gemiddeld hittestress bij geiten bij een THI-waarde van 74. Afhankelijk van de relatieve luchtvochtigheid betekent dit dat hittestress begint vanaf ca. 24 ̊C (figuur 1).

Figuur 1. De mate waarin een geit hittestress ervaart is afhankelijk van de THI.

Symptomen van hittestress
Hittestress kan worden herkend aan de volgende verschijnselen:

  • – Verhoogde ademhalingsfrequentie
  • – Verhoogde lichaamstemperatuur
  • – Verminderde herkauwactiviteit
  • – Meer water drinken
  • – Lagere voeropname
  • – Daling productie en gehaltes
  • – Zoeken van verkoeling

De mate waarin de symptomen tot uiting komen zijn afhankelijk van de mate van hittestress. Onderstaand wordt hier dieper op ingegaan.

Lichte hittestress (THI >74):
De melkproductie van de dieren is gelijk tot licht dalend. Het vetgehalte daalt als eerste. De geiten gaan veel water drinken en zoeken verkoeling. De ademhaling van de geiten neemt toe en herkauwactiviteit wordt minder. Overdag neemt de voeropname af. De geiten moeten hard werken om op productie te blijven.

Matige en zware hittestress (THI > 80):
Naast het vetgehalte daalt nu ook de melkproductie. In ernstige gevallen daalt ook het eiwitgehalte, dan is een extreme aanpak nodig op gebied van gezondheid ondersteuning. De geiten gaan er alles aan doen om af te koelen. Er wordt veel geknoeid met water en de geiten gaan massaal onder/voor ventilatoren staan. De ademhaling blijft hoog, ook wanneer het enigszins afkoelt. Er is minder tijd voor herkauwen en geiten kunnen wat trager worden. Voeropname zakt. Ook ’s nachts neemt de voeropname af. De geiten staan in de overlevingsmodus.

Effect van hittestress op penswerking
Om warmte kwijt te raken gaat de ademhaling omhoog. Door het hijgen verdwijnt er CO2 uit het bloed. Daarnaast worden er verschuivingen van electrolyten in het bloed gezien. Hierdoor wordt de zuur-base-balans in het bloed verstoord. Om dit te compenseren zal een er meer bicarbonaat met de urine worden uitgescheiden waardoor er minder aan de pens kan worden afgegeven. Ook herkauwactiviteit neemt af naarmate THI toeneemt. Hierdoor wordt het risico op pensverzuring groter. GIJS Pens Actief en GIJS BufferBooster ondersteunen de penswerking.

Effect van hittestress op gezondheid
De activiteit en effectiviteit van het immuunsysteem neemt af en oxidatievestress neemt toe in warme periodes. Als gevolg hiervan neemt het risico op infecties toe en hebben vaccinaties een grotere impact. Stel ingrijpende behandelingen daarom zoveel mogelijk uit tot minder warme dagen. Supplementen als GIJS OrgaVita kunnen de weerstand ondersteunen.

Managementmaatregelen tijdens hittestress
Managementmaatregelen die genoemen moeten worden (indien mogelijk) zijn erop gericht de dieren zoveel mogelijk te koelen en extra stress te voorkomen.

  • – Uitmesten van de stal voordat hittestressperiode begint.
  • – Houd potten droog. Doordat geiten met water gaan knoeien is extra instrooien bij de waterbakken vaak nodig.
  • – Goed ventileren (ook ’s nachts)
  • – Dak koelen met sproeier
  • – Voorkom stress en plan handelingen op koelere momenten (van de dag)
  • – Zorg voor voldoende en vers drinkwater


Voedingsmaatregelen

  • – Drogestofopname komt onder druk te staan bij hogere temperaturen. Zorg daarom voor een smakelijk rantsoen. Voer goed kwalitatieve ruwvoer en pas eventueel de verhouding van de krachtvoeders aan. Je GIJS adviseur kan je hierbij helpen.
  • – Om broei te voorkomen kan vaker of in de avond gevoerd worden. Selko TMR kan helpen bij het voorkomen van broei.
  • – Voorkom grote rantsoenswijzigingen.
  • – Om de penswerking te ondersteunen wordt aangeraden om tijdig te beginnen met producten zoals GIJS Pens Actief of GIJS BufferBooster.
  • – Ondersteun de weerstand met producten als GIJS OrgaVita.


Herstelperiode
De gevolgen van hittestress zijn langer merkbaar dan dat de daadwerkelijke warme periode duurt. Tijdens deze zogenaamde herstelperiode ligt de focus op rust creëren in de pens. De voeropname zal weer toenemen tot het oude niveau. Laat hierbij eerst het ruwvoer weer terugkomen op het oude niveau en vervolgens de overige voeders. Laat ook de afbouw van de supplementen langzaam verlopen (min. 10 dagen). De herstelperiode hangt af van de duur en hevigheid van de hittestress. Het herstel na een lichte hittestressperiode is enkele dagen, maar na een zware periode kan dit oplopen richting weken. Kijk goed naar de geiten voor ze weer op het oude rantsoen teruggezet worden.

Wil je volledig advies over welke maatregelen en/of producten het beste bij uw situatie passen neem dan contact op met jouw GIJS adviseur of bel 0314 651 412

Literatuur
Danso, F., L. Iddrisu, S.E. Lungu, G. Zhou, X. Ju, 2024. Effects of heat stress on goat production and mitigating strategies: A review. Anim 14: 1793.
Hamzaoui, S., A.A.K. Salama, E. Albanell, X. Such, G. Caja, 2013. Physiological responses and lactational performances of late-lactation dairy goats under heat stress conditions. J. Dairy Sci. 96: 6355 – 6365.
Jaber, L.S., C. Duvaux-Ponter, S.K. Hamadeh, S. Giger-Reverdin, 2019. Mild heat stress and short water restriction treatment in lactating Alpine and Saanen goats. Small. Rum. Res. 175: 46-51.

Privacyoverzicht

Deze site maakt gebruik van cookies, zodat wij je de best mogelijke gebruikerservaring kunnen bieden. Cookie-informatie wordt opgeslagen in je browser en voert functies uit zoals het herkennen wanneer je terugkeert naar onze site en helpt ons team om te begrijpen welke delen van de site je het meest interessant en nuttig vindt.