Symptomen van hittestress
Hittestress is te herkennen aan de volgende verschijnselen:

• – Verhoogde ademhalingsfrequentie (pompen)
• – Schuimbekken
• – Verhoogde lichaamstemperatuur
• – Minder liggen, vaker staan
• – Zoeken van schaduwrijke plekken
• – Daling DS-opname
• – Daling productie en gehaltes
• – Stijging waterverbruik

 

Effect van hittestress op melkproductie
Tijdens periodes van hittestress wordt een lagere melkproductie gezien. De exacte daling is afhankelijk van de mate van hittestress. Onderzoek laat zien dat een lagere voeropname slechts 35 – 50% van de lagere melkproductie verklaart.  Dit laat zien dat hittestress dus nog andere fysiologische veranderingen in de koe veroorzaakt. Opvallend is dat koeien aan het begin van de lactatie een lagere daling in melkproductie laten zien dan koeien verder in de lactatie.
Naast de melkproductie zakken ook de vet- en eiwitproductie. Aan de ene kant wordt dit toegeschreven aan de lagere melkproductie, maar anderzijds wordt ook een lager eiwitgehalte gezien. In het uier wordt minder melkeiwit aangemaakt, en ook worden lagere gehaltes aan aminozuren in het bloed gezien. Dit geeft aan dat er meer aminozuren worden gebruikt voor de aanmaak van glucose. Hierdoor zakt het eiwitgehalte. Het effect op het vetgehalte is wisselend. Een van de oorzaken voor een lager vetgehalte kan de verminderde penswerking zijn.

Effect van hittestress op penswerking
Om warmte kwijt te raken zal een koe sneller gaan ademhalen. Door het hijgen verdwijnt er CO2 uit het bloed waardoor de zuur-base-balans in het bloed verstoord wordt. Om dit te compenseren zal een er meer bicarbonaat met de urine worden uitgescheiden waardoor er minder aan de pens kan worden afgegeven. Ook herkauwactiviteit neemt af naarmate THI toeneemt. Hierdoor wordt het risico op pensverzuring groter. Bij de fermentatie in de pens komt warmte vrij. Om de warmteproductie te verminderen zal de voeropname verlagen. Hierbij zal vooral de ruwvoeropname lager worden. Dit zal het risico op pensverzuring nog verder vergroten. Het ondersteunen van een goede penswerking door bv. GIJS Pens Efficient of GIJS Buffer Mineraal is daarom gewenst.

Effect van hittestress op klauwgezondheid
Een slechte penswerking heeft een negatief effect op de klauwgezondheid. Doordat bacterien afsterven komt er LPS vrij. Normaal is de darm gesloten, maar onder invloed van LPS ontstaan ontstekingsreacties waardoor de ruimte tussen de darmcellen toeneemt. Hierdoor komen ongewenste stoffen zoals o.a. histamine in de bloedbaan terecht. Deze stoffen verstoren de bloedtoevoer naar de klauwen waardoor het risico op bevangenheid en kreupelheid toeneemt. Naast het effect van de pensgezondheid staan de koeien meer om de warmte makkelijker kwijt te kunnen. Hierdoor komt er druk op de bloedvaten en zal er ook minder bloed naar de klauwen stromen. Hierdoor neemt het risico op witte lijn defecten en zoolzweren toe.

Effect van hittestress op (uier)gezondheid
Hittestress verlaagt de activiteit van het immuunsysteem en verhoogt oxidatieve stress. Hierdoor zijn koeien gevoeliger voor ziektes zoals baarmoederontstekingen en mastitis. Uiergezondheid is dus een belangrijk aandachtspunt tijdens, maar ook na de hitte. Het ligbed wordt vochtiger en biedt meer voedingsbodem voor bacteriën. Extra instrooien en drooghouden verlaagt de infectiekans. Controleer de eerstvolgende MPR op acuut verhoogde dieren qua celgetal.

Effect van hittestress op vruchtbaarheid
Hitte kan voor hormonale onbalans zorgen. Hierdoor blijft tocht uit of vormt en kunnen cystes ontstaan. Laat dieren die binnen drie weken ná de hitte geen tocht hebben laten zien (waar je het wel van kon verwachten) controleren op activiteit eierstokken en cystes. De kwaliteit van de eicellen is lager. Dit resulteert in een lager drachtigheidspercentage en meer vroege embryonale sterfte. Het kan verstandig zijn om kort dragende dieren (<3 maanden) opnieuw voor drachtcontrole aan te bieden.

Effect van hittestress op droge koeien
Tijdens de droogstand ontwikkelt het uierweefsel zich. Hittestress vermindert deze ontwikkeling waardoor de melkproductie minder goed op gang komt en de piekproductie lager is. Naast de lagere melkproductie heeft hittestress gevolgen voor het (ongeboren) kalf. Het geboortegewicht, weerstand en de ontwikkeling tot vaars loopt achter waardoor de melkproductie in de latere lactatie lager is.

Maatregelen tijdens hittestress
Maatregelen die genomen moeten worden (indien mogelijk) zijn erop gericht de dieren zoveel mogelijk te koelen.

• – Ventilatoren / verbetering ventilatie. Ook in open stallen kan dit nodig zijn!
• – Verneveling (i.c.m. ventilatoren: pas op voor natte koeien – longontsteking), mits luchtvochtigheid niet te veel verhoogd wordt.
• – Dak koelen met sproeier
• – Siëstabeweiding (alleen bij voldoende beschikbaar weidegras en koelende maatregelen in de stal!)
• – Koeien gaan duidelijk meer drinken. Zorg daarom voor voldoende vers water.

Voedingsmaatregelen tijdens hittestress

• – Drogestofopname komt onder druk te staan bij hogere temperaturen. Zorg daarom voor een smakelijk rantsoen. Om broei te voorkomen kan vaker of in de avond gevoerd worden. Selko TMR kan helpen bij het voorkomen van broei.
• – Om de lagere drogestofopname te compenseren wordt het rantsoen geconcentreerder gemaakt. Een effectieve manier om dit te bereiken is door middel van pensbestendige vetten. Voordeel hiervan is dat deze ook niet in de pens gefermenteerd wat scheelt in de warmteproductie.
• – Bij de fermentatie van celwanden wordt relatief veel warmte geproduceerd. Het verschuiven naar makkelijk verteerbare voedingsstoffen en meer bestendige producten verlaagt de warmteproductie. Let hierbij wel op dat het risico op pensverzuring toeneemt.
• – Om de penswerking te ondersteunen wordt aangeraden om tijdig te beginnen met producten zoals GIJS Pens Efficient of GIJS Buffer Mineraal.
• – Zweten geeft verlies van electrolyten. Verstrek daarom voldoende electrolyten/natrium. Dit kan in de vorm van natriumbicarbonaat of zout.
• – Ondersteun de weerstand door het verstrekken van voldoende vitamines, mineralen.

 

Wil je volledig advies over welke maatregelen en/of producten het beste bij jouw situatie passen neem dan contact op met jouw GIJS adviseur of bel 0314 651 412.