Q-koorts: de feiten op een rij

Tussen 2007 en 2011 was er sprake van een Q-koorts epidemie in Nederland. Wat is Q-koorts, hoe wordt de ziekte overgedragen, wat zijn de gevaren ervan voor mens en dier en hoe zijn deze te bestrijden? We geven er in dit artikel antwoord op.

Wat is Q-koorts?

Q-koorts is een infectieziekte die van dieren kan overgaan op mensen. In Nederland zijn vooral besmette melkgeiten en melkschapen de bron van de ziekte bij mensen. De meeste mensen lopen Q-koorts op door het inademen van lucht waar de bacterie inzit. De bacterie komt in de lucht tijdens het lammeren van besmette geiten of schapen. Vooral vruchtwater en de moederkoek van besmette dieren bevatten grote hoeveelheden bacteriën. De ziekte is niet van mens op mens overdraagbaar.

Ziekteverschijnselen.

Q-koorts is niet altijd te herkennen. Meer dan de helft van de mensen met Q-koorts heeft geen klachten. De mensen die wel klachten hebben, hebben vaak een griepachtig ziektebeeld. Soms verloopt Q-koorts ernstiger. Als er sprake is van ziekteverschijnselen, dan treden ze gemiddeld 2 à 3 tot 6 weken na de besmetting op. (bron: RIVM)

Wat doet de geitenhouderij om Q-koorts te bestrijden?

Sinds 2010 geldt voor alle Nederlandse melkgeiten- en melkschapenbedrijven met meer dan 50 dieren een verplichte vaccinatie tegen Q-koorts. Alle melkgeiten en bokken worden één keer per jaar gevaccineerd. Jonge dieren krijgen een tweevoudige basisvaccinatie om ze te beschermen tegen een Q-koorts infectie. Daarnaast wordt op alle melkgeiten- en melkschapenbedrijven iedere twee weken de tankmelk gecontroleerd op de aanwezigheid van de Q-koorts bacterie. Ook alle bedrijven met geiten of schapen met een publieksfunctie hebben een verplichte vaccinatie.

Hoe vaak komt Q-koorts voor?

In de jaren van de epidemie (2007-2010) kwam veel Q-koorts voor in Nederland. Sinds we gestart zijn met het vaccineren van alle melkgeiten en melkschapen is het aantal ziektegevallen bij mensen zeer sterk verminderd. We mogen dan ook wel zeggen dat de gekozen aanpak een succes is. Het ziet er daarom niet naar uit dat de verplichte vaccinatie ooit zal verdwijnen in Nederland.