Melkpoeder is een onmisbare factor voor het succesvol opfokken van lammeren. Het is geen goedkoop voedermiddel, maar wel een zeer waardevolle en belangrijke investering in jouw lammeren, die later als hoogproductieve melkgeiten topprestaties moeten leveren. Belangrijk dus om een melkpoeder te kiezen dat past bij jouw bedrijf en doelstellingen. Let hierbij op grondstoffen, voederwaarde, kwaliteit én het gewenste resultaat.
Jouw doel
Voordat je een geschikt melkpoeder kiest, is het belangrijk om helder te hebben wat je wil bereiken tijden de opfok van jouw lammeren:
- Welke groei wil je realiseren?
- Is extra ondersteuning van gezondheid wenselijk?
- Gericht sturen per leeftijdsfase of juist arbeidsgemak?
- Opfokkosten?
- Draagt het melkpoeder bij tot de ontwikkeling naar hoogproductieve melkgeit?
Deze punten vormen de kern van jouw opfokstrategie. Want als je weet wat je wil bereiken, dan kun je gerichte keuzes maken die je daarbij helpen. Daarnaast zijn er ook factoren die vooraf al vaststaan, zoals huisvesting, aanwezige voorzieningen en beschikbaarheid van arbeid, waar je rekening mee moet houden.
De basis van melkpoeder
De belangrijkste grondstof voor melkpoeder is zuivel, grofweg twee categorieën: magere melkpoeder of weipoeder. Beide hoogwaardige grondstoffen afkomstig van respectievelijk de boter- en kaasproductie.
Verschil in eiwit
Het belangrijkste verschil tussen magere melkpoeder en weipoeder is caseïne-eiwit. Van de totale hoeveelheid eiwit in magere melk is 80% caseïne en 20% wei-eiwit. In weipoeder is dit 100% wei-eiwit. Caseïne stremt in de lebmaag van het lam onder invloed van stremsel, waardoor er geleidelijk voeding doorstroomt naar de darm voor een rustige vertering. Magere melkpoeder verteerd daardoor in 6-8 uur. Wei-eiwit stremt niet in de lebmaag, en stroomt sneller door naar de darm en is daardoor in 2-3 uur verteerd. Weipoeder en magere melkpoeder bevatten beide nog een klein deel IgG-antistoffen als onderdeel van het wei-eiwit. Weipoeder bevat daardoor relatief iets meer IgG-antistoffen omdat er geen andere eiwitbron meer aanwezig is.
Stremsel bestaat hoofdzakelijk uit chymosine en pepsine (verhouding 80/20). Chymosine stremt caseïne. Pepsine breekt daarnaast ook wei- en plantaardige eiwitten af. De enzymverhouding van 80/20 sluit vooral in de eerste weken van het lam erg goed aan bij de verhouding caseïne en wei-eiwit uit magere melkpoeder, welke ook 80/20 is. Naarmate het lam ouder wordt krijgt pepsine langzaam de overhand waardoor het later in de melkperiode nog beter in staat is om wei- en plantaardige eiwitten te verteren.
Plantaardige eiwitten worden vaak toegepast omdat deze prijstechnisch interessant zijn, en zijn afkomstig van verschillende bronnen:
Tarwe-eiwit is goed verteerbaar mits dit het juiste proces heeft doorgemaakt.
Soja-eiwit heeft een aminozuurpatroon dat goed aansluit op zuivel.
Erwten-eiwit vinden lammeren erg smakelijk.
Vet als energiebron
Bij de boter- en kaasproductie wordt het melkvet bijna volledig onttrokken, en moet er vet worden toegevoegd aan melkpoeders. Plantaardige vetbronnen worden door lammeren zeer goed verteerd. Kokosolie is na boter de best verteerbare vetbron voor lammeren, ondersteunt de darmgezondheid en is antimicrobieel tegen bijvoorbeeld salmonella en clostridium. Naast kokos wordt meestal een mengsel van meerdere oliën gebruikt zoals soja- raap- en palmolie.
Ontwikkeling van het lam
Melkpoeder is cruciaal bij de ontwikkeling van lam tot hoogproductieve melkgeit. Hoewel de melkperiode relatief kort is, is het effect echter enorm omdat de ontwikkeling van veel vitale organen in deze periode plaatsvindt. Een voorbeeld hiervan is de ontwikkeling van het uierweefsel dat al in de eerste 8 weken plaatsvindt. Maar ook de immuniteit, pens (papillen), en longen ontwikkelen zich grotendeels de eerste 12 tot 14 weken. De basis voor de potentie van een melkgeit wordt dus al in deze periode vastgelegd. Lukt het in deze fase om met de juiste voeding een goede gezondheid en ontwikkeling te realiseren bij jouw lammeren? Dan heb je de voorsprong naar een hoogproductieve melkgeit al te pakken.
De juiste keuze
Kies een melkpoeder die het beste past bij jouw bedrijf en doelen. Weet wat mogelijk is binnen jouw bedrijfsvoering en overleg met jouw lammerenspecialist welke producten het meest geschikt zijn. Houdt bij de keuze in melkpoeders rekening met het lam én de toekomstige melkgeit die het moet worden.
Bewezen resultaat door onze boer(innen)
- “Met Lammerenmelk Eminent hebben we probleemloos lammeren opgefokt en bokken gemest. Het product bleef 12 uur stabiel in oplossing waardoor voorraadvoedering bij de bokken erg goed is verlopen. Echt een allround product.” – Mts. Hesselink
- “Onze geitlammeren zijn mooi evenwichtig gegroeid met de Lammerenmelk Perspectief. De bokken zijn juist hard gegroeid met Lammerenmelk Tempo. Beide melkpoeders passen goed bij ons.” – Mts. Groot Roessink
- “Ik gooi de zak erin en klaar. Geen omkijken meer naar, alle bokken zijn tussen 3 en 4 weken weg. Voorheen voerde ik een product met 50% magere melkpoeder en ik merk nu met Lammerenmelk Eminent geen verschil. Nou ja, alleen de prijs dan want ik betaal een stuk minder.” – Melkgeitenhouderij Deten